ශ්‍රී ලංකා රජය
|
සිංහල
ශ්‍රී ලංකා රජය
|
Protecting Communities Through Prevention, Surveillance and Early Treatment
සියවස් ගණනාවක් පුරා මෙම දූපත් රාජ්‍යයේ ශිෂ්ටාචාරයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ "අභිරහස් උණ" රෝගය, පසුගිය සියවස ආරම්භයේදීත් කිසිවෙකුටත් හේතුව නොදන්නා "වනගත උණ" (wild fever) රෝගයක් ලෙස පැවතුණි; යටත් විජිත පාලකයින්ට එහි සැබෑ ස්වභාවය හෙළි කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබෙන තුරුම එය එසේ පැවතුණි. පසුගිය සියවසේදී මැලේරියා රෝග වාහකයා හඳුනා ගැනීමේ සන්ධිස්ථානය සනිටුහන් කළ ඓතිහාසික ස්ථානය වූයේ මන්නාරමයි; එසේම සියවසකට පසුව, 2016 වසරේදී මැලේරියාව සම්බන්ධයෙන් තවත් වැදගත් සොයාගැනීමක් සිදු කළ ස්ථානය වූයේද එම මන්නාරමයි.
1913 දී ලුතිනන් කර්නල් එස්.පී. ජේම්ස් (S.P. James) සහ වෛද්‍ය එස්.ටී. ගුණසේකර (S.T. Gunasekara) විසින් තලෙයිමන්නාරමේදී මැලේරියා රෝගය පතුරුවන වාහකයා ලෙස *Anopheles culicifacies* (ඇනොෆිලස් කියුලිසිෆේසියස්) මදුරුවා හඳුනාගෙන ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. තවද, 1921 සිට 1926 දක්වා කාලය තුළ පහත කරුණු අනාවරණය කර ගන්නා ලදී:
සටන ඇරඹීම: මූලික පාලන ක්‍රියාමාර්ග; මූලික මට්ටමේ පැවතියද පරිසර හිතකාමී විය
1911 දී කුරුණෑගල නගරයේ මැලේරියා මර්දන ව්‍යාපාර (AMC) මධ්‍යස්ථානය පිහිටුවීමත් සමඟ සංවිධානාත්මක මර්දන කටයුතු ආරම්භ විය. පසුව, මහර බන්ධනාගාරය, අනුරාධපුරය (1922), ත්‍රිකුණාමලය (1923), කුරුණෑගල සහ හලාවත යන ස්ථානවලද මැලේරියා මර්දන මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවන ලදී. 1927 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද "කාටර් වාර්තාව" (Carters report) සඳහන් කරන පරිදි, මහර බන්ධනාගාරය, අනුරාධපුරය සහ ත්‍රිකුණාමලය යන ස්ථානවල ක්‍රියාත්මක කළ මදුරු මර්දන ක්‍රියාමාර්ග ප්‍රධාන වශයෙන් පස් යොදා ගොඩකිරීම, ජලය බැහැර කිරීම, තෙල් යෙදීම සහ කැලෑ එළිපෙහෙළි කිරීම යන ක්‍රමවලට සීමා වී තිබුණි. අනුරාධපුරයේදී, ඇනොෆිලස් මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් පාලන ක්‍රියාමාර්ග පර්යේෂණාත්මක පදනමක් මත ආරම්භ කරන ලදී. 1925 දී, මැලේරියා මර්දනය අරමුණු කරගනිමින් අනුරාධපුර නගරය හරහා ගලා යන "හල්පන් ඇළ" ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ කටයුතු සිදු කරන ලදී.